Lạm phát (Inflation)

Định nghĩa:
Sự gia tăng liên tục của mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế theo thời gian, làm suy giảm sức mua của đồng tiền.

Giải thích:
Lạm phát không phải là việc một mặt hàng riêng lẻ tăng giá, mà là hiện tượng mặt bằng giá của gần như toàn bộ hàng hóa và dịch vụ nhích lên đều đặn. Hệ quả trực tiếp là mỗi đồng tiền mua được ít hàng hơn trước: cùng một số tiền, năm sau bạn mua được ít gạo, ít xăng, ít dịch vụ hơn năm nay. Nói cách khác, lạm phát làm đồng tiền mất giá.

Nguyên nhân thường đến từ hai phía. Khi tổng nhu cầu chi tiêu trong nền kinh tế tăng nhanh hơn khả năng sản xuất, giá bị đẩy lên (lạm phát do cầu kéo). Khi chi phí đầu vào như nguyên liệu, xăng dầu, nhân công tăng, doanh nghiệp chuyển phần chi phí đó vào giá bán (lạm phát do chi phí đẩy). Lượng tiền trong lưu thông tăng quá mức so với hàng hóa cũng là một nguồn gốc quan trọng.

Tại Việt Nam, lạm phát được đo bằng Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) do Tổng cục Thống kê công bố, dựa trên sự thay đổi giá của một "giỏ hàng" đại diện cho tiêu dùng của hộ gia đình.

Với bạn, lạm phát có ý nghĩa thực tế lớn: tiền để yên không sinh lời sẽ tự mất giá theo thời gian. Đây là lý do một khoản đầu tư chỉ thật sự "có lãi" khi tỷ suất lợi nhuận vượt qua tỷ lệ lạm phát.

Ví dụ:
Bạn để 100.000.000 VND trong két, không đầu tư. Giả sử lạm phát năm đó là 4% (số minh họa). Sau một năm, bạn vẫn có đúng 100.000.000 VND tiền mặt, nhưng sức mua của nó chỉ còn tương đương 100.000.000 ÷ (1 + 4%) ≈ 96.150.000 VND so với đầu năm. Khoản "mất" gần 3.850.000 VND đó chính là cái giá vô hình của lạm phát.

Đọc thêm:
Để hiểu sâu hơn về lãi suất, hãy tham khảo các bài viết liên quan đến "lãi suất" trên WikiMoney:

Đầu tư Lãi suất / Tỷ suất lợi nhuận

Lãi suất thực là gì? Vì sao gửi tiết kiệm 7%/năm mà tiền vẫn "mất giá"

Lãi suất thực là gì? WikiMoney giải thích vì sao gửi tiết kiệm 7%/năm nhưng tiền vẫn có thể mất giá, kèm công thức tính lãi suất thực và cách ứng dụng thực tế.. Chị Hương, 34 tuổi, kế toán ở Hà Nội, vừa gửi tiết kiệm 200 triệu đồng kỳ hạn 12 tháng, lãi suất 7%/năm. Chị nhẩm tính: một năm nữa được thêm 14 triệu tiền lãi, nghe rất yên tâm. Nhưng cuối năm, khi đi chợ và đóng ...

18, Tháng 08, 2026

Thị trường Vĩ mô

Fed Họp 29/7: Túi Tiền Người Việt Bị Ảnh Hưởng Gì?

Fed họp ngày 29/7/2026 giữa lúc lạm phát Mỹ chưa hạ hẳn. WikiMoney giải thích chuỗi tác động tới tỷ giá, lãi suất tiết kiệm, giá vàng và túi tiền của bạn.. Cập nhật: 22/7/2026 — Bài viết sử dụng dữ liệu công bố đến ngày 21/7/2026.. Chị Ngọc bán hàng nhập khẩu online ở Hà Nội. Mỗi lần thấy tin "Fed sắp họp", chị đều lướt qua vì nghĩ chuyện nước Mỹ chẳng liên quan gì đến ...

22, Tháng 07, 2026

Kinh tế Kinh tế và đời sống

Stagflation Là Gì? Khi Lạm Phát Cao Gặp Tăng Trưởng Thấp

. Stagflation là gì và ảnh hưởng thế nào đến người Việt? Khi lạm phát cao mà kinh tế trì trệ, bạn cần chuẩn bị tài chính ra sao để không bị cuốn trôi?. Hãy hình dung tình huống này: giá xăng tăng 25%, tiền điện tăng, giá thuê nhà tăng. Nhưng cùng lúc, công ty bạn đang đàm phán cắt giảm 20% nhân sự. Sếp nói: "Tình hình kinh tế khó khăn, doanh thu giảm.". Bạn đang phải đối mặt với ...

02, Tháng 07, 2026

Thị trường Thị trường chứng khoán

Kinh tế và chứng khoán Việt Nam quý 3/2025 bứt phá.

1. Việt Nam – điểm sáng trong bối cảnh toàn cầu. Trong khi nhiều nền kinh tế lớn vẫn chật vật vì suy thoái và bất ổn, Việt Nam tiếp tục bứt phá. GDP quý 3 tăng 8,23% – quý thứ hai liên tiếp ...

06, Tháng 12, 2025

Tài chính cá nhân Quản lý rủi ro

Lạm phát là gì? Hậu quả của lạm phát. Cách tính lãi suất thực. Cách quản lý tài chính cá nhân trong lạm phát.

1. Lạm phát là gì? Nguyên nhân và hậu quả của lạm phát đối với tài chính cá nhân.. 1.1 Lạm phát là gì.. Lạm phát là sự gia tăng tổng thể của mức giá hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh ...

15, Tháng 12, 2025

Đầu tư Lãi suất / Tỷ suất lợi nhuận

Hiểu đúng Lạm phát để tiền không 'bốc hơi': Cách tính lãi suất thực ai cũng cần biết.

Lạm phát là một hiện tượng tài chính quen thuộc, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị tiền bạc và khả năng chi tiêu của mỗi người. Khi lạm phát tăng, đồng tiền mất giá, khiến việc tích lũy ...

09, Tháng 09, 2025

Kinh tế Kinh tế và đời sống

Lạm phát: Ảnh hưởng ra sao đến cuộc sống của bạn?

Lạm phát là một thuật ngữ quen thuộc mà bạn có thể bắt gặp trên báo chí, truyền hình, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nó là gì và tại sao nó lại ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống hàng ...

09, Tháng 05, 2025

Kinh tế Kinh tế vĩ mô

Lạm phát ở Việt Nam: Lịch sử và cách kiểm soát

Lạm phát là khi giá cả hàng hóa và dịch vụ, như gạo, xăng, điện, tăng lên liên tục trong một khoảng thời gian dài. Điều này làm tiền mất giá, nghĩa là với 100.000 đồng hôm nay, bạn có thể mua ...

09, Tháng 05, 2025