Theo Báo Dân trí (01/07/2026), giá bất động sản tiếp tục ở mức cao trong khi nguồn cung nhà ở giá phù hợp ngày càng khan hiếm khiến bài toán an cư của người trẻ trở nên khó khăn hơn. Trong bối cảnh đó, việc sử dụng đòn bẩy tài chính như thế nào để mua nhà mà không biến "an cư" thành gánh nặng là vấn đề được nhiều chuyên gia quan tâm.
"(Dân trí) - Sở hữu ngôi nhà đầu tiên là cột mốc trưởng thành, nhưng liệu bạn đã sẵn sàng biến nó thành tài sản thay vì nợ nần? Cùng iMoney giải mã bài toán mua nhà thông minh dành riêng cho giới trẻ.
Giấc mơ sở hữu một căn nhà đang trở thành bài toán khó với nhiều người trẻ khi giá bất động sản liên tục leo thang, trong khi nguồn cung căn hộ bình dân gần như biến mất. Thay vì cố gắng mua nhà ở khu vực trung tâm, ngày càng nhiều người lựa chọn dịch chuyển về vùng ven, kết hợp vay ngân hàng hoặc nhận hỗ trợ tài chính từ gia đình để sớm sở hữu tài sản.
Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), hành trình tìm kiếm chốn an cư của người trẻ thường trải qua nhiều giai đoạn. Những năm đầu sự nghiệp, thuê nhà là lựa chọn phù hợp nhằm duy trì sự linh hoạt, giảm áp lực tài chính và tích lũy vốn. Tuy nhiên, khi thu nhập dần ổn định, nhu cầu an cư tăng lên, chi phí nhà ở không còn chỉ là một khoản chi tiêu mà trở thành một phần trong chiến lược tích lũy tài sản.
Sở hữu một ngôi nhà để "an cư" là giấc mơ của nhiều người trẻ (Ảnh: Getty).
Người trẻ loay hoay với bài toán an cư
Sau 5 năm làm việc tại Hà Nội, anh Minh, một nhân viên kinh doanh, vẫn chưa thể đưa ra lựa chọn giữa việc tiếp tục thuê nhà hay vay vốn mua một căn hộ ở vùng ven.
"Mình sợ nhất là cảnh mỗi tháng vừa mở mắt ra đã thấy nợ ngân hàng treo trên đầu", anh chia sẻ.
Theo VARS, tâm lý của anh Minh cũng là nỗi băn khoăn chung của nhiều người thuộc thế hệ Gen Z. Khi các căn hộ dưới 2,5 tỷ đồng gần như không còn trên thị trường, người mua buộc phải tiếp cận phân khúc trung cấp và phụ thuộc nhiều hơn vào đòn bẩy tài chính.
Không chỉ người độc thân, các gia đình trẻ cũng gặp áp lực tương tự.
Gia đình chị Hiền (32 tuổi, Hà Nội) hiện thuê nhà tại quận Cầu Giấy với tổng chi phí khoảng 4-5 triệu đồng/tháng. Thu nhập của hai vợ chồng dao động từ 30-40 triệu đồng/tháng nhưng vẫn chưa đủ để mua một căn hộ tại khu vực nội thành.
"Vợ chồng mình đã nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội nhưng cơ hội rất mong manh vì lượng hồ sơ quá lớn. Để chủ động hơn, mình đang tính mua đất nền ở Đông Anh. Dù cách nơi làm việc hơn 20 km nhưng giá vẫn phù hợp với khả năng tích lũy của gia đình", chị Hiền cho biết.
Theo VARS, trước áp lực giá nhà tại khu vực trung tâm, xu hướng "ly tâm" sang các khu vực vùng ven hoặc đô thị vệ tinh đang ngày càng phổ biến. Những địa bàn như Mê Linh (Hà Nội) hay các khu vực giáp ranh TPHCM được đánh giá vẫn còn dư địa tăng trưởng nhờ hạ tầng được đầu tư và mặt bằng giá thấp hơn.
Bên cạnh đó, nhiều gia đình cũng lựa chọn hỗ trợ con cái một khoản vốn ban đầu để rút ngắn thời gian tích lũy và giảm áp lực vay ngân hàng. Trên thị trường, các chủ đầu tư và ngân hàng cũng đưa ra nhiều phương án thanh toán kéo dài, chia nhỏ dòng tiền cùng các gói vay ưu đãi. Hiện lãi suất vay mua nhà dao động khoảng 7,8-12%/năm, tùy từng ngân hàng, thời hạn vay và hồ sơ tín dụng của khách hàng.
Dù vậy, các chuyên gia lưu ý rằng việc mua nhà chỉ bền vững khi người mua có khả năng duy trì dòng tiền ổn định.
"Một người sở hữu nhà sớm sẽ có nhiều thời gian hơn để hưởng lợi từ quá trình gia tăng giá trị tài sản. Tuy nhiên, quyết định mua nhà cần dựa trên năng lực tài chính thực tế, thay vì tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO)", chuyên gia của VARS IRE khuyến nghị.
Xu hướng "ly tâm" về các vùng ven hoặc các tỉnh lân cận có hạ tầng kết nối tốt đang trở thành một lối thoát được nhiều người trẻ lựa chọn (Ảnh minh họa: DT).
Giải mã bài toán đòn bẩy tài chính từ góc nhìn chuyên gia
Ông Lâm Minh Chánh - chuyên gia tài chính cá nhân, Nhà sáng lập AI tài chính WikiMoney - cho rằng người mua không nên chỉ nhìn vào con số nợ tuyệt đối, mà cần tập trung vào tỷ lệ an toàn của dòng tiền.
Theo ông, "nguyên tắc vàng" là khoản trả góp cả gốc lẫn lãi hằng tháng không được vượt quá 30-40% thu nhập ròng của hộ gia đình. Đây là giới hạn quan trọng để người trẻ vẫn có đủ nguồn lực trang trải chi phí sinh hoạt và duy trì chất lượng cuộc sống.
Chuyên gia này đưa ra một phép tính đơn giản: nếu vay từ 2-2,5 tỷ đồng trong thời hạn 20-25 năm, số tiền phải trả góp hằng tháng sẽ dao động khoảng 22-28 triệu đồng.
Như vậy, để đảm bảo an toàn tài chính, tổng thu nhập của gia đình cần đạt khoảng 55-70 triệu đồng/tháng. Đặc biệt, người mua tuyệt đối không nên "vét sạch túi" để thanh toán khoản trả trước, mà cần duy trì một quỹ dự phòng tương đương 3-6 tháng chi phí sinh hoạt nhằm ứng phó với các biến cố như ốm đau, mất việc hoặc giảm thu nhập.
Đánh giá về xu hướng "ly tâm" - chuyển ra vùng ven để giảm áp lực tài chính - ông Chánh cho rằng đây là chiến lược đúng đắn, nhưng đòi hỏi sự tỉnh táo.
"Nếu mua để ở, chi phí thực tế không chỉ nằm ở giá nhà mà còn bao gồm những chi phí ẩn như thời gian di chuyển, xăng xe và năng lượng tiêu hao mỗi ngày.
Đừng để niềm vui có nhà mới bị dập tắt bởi sự mệt mỏi trên những cung đường dài hàng chục cây số", ông Chánh cảnh báo.
Ở góc độ đầu tư, vị chuyên gia nhấn mạnh người trẻ tuyệt đối không nên lao vào những khu vực bị "thổi giá" bởi môi giới.
Theo ông, bất động sản vùng ven phải có giá trị sử dụng thực và tiềm năng phát triển nội tại. Một tài sản không có tính thanh khoản, không thể chuyển thành tiền mặt khi cần, rất dễ trở thành một "tài sản chết".
Ông Lâm Minh Chánh - chuyên gia tài chính cá nhân, Nhà sáng lập AI tài chính WikiMoney (Ảnh: NVCC).
Nhắc đến câu chuyện nhận hỗ trợ tài chính từ cha mẹ, nhà sáng lập WikiMoney cho rằng đây là sự nâng đỡ rất đáng trân trọng. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo việc lạm dụng có thể dẫn đến tâm lý ỷ lại và làm giảm động lực tự lập.
Theo ông, giải pháp phù hợp là chủ động xem khoản tiền cha mẹ hỗ trợ như một khoản vay dài hạn không lãi suất. Cách ứng xử này vừa giúp người trẻ giữ được tinh thần tự chủ, vừa góp phần gìn giữ sự minh bạch và gắn kết trong gia đình.
Đưa ra lời khuyên cho những người trẻ mới bắt đầu hành trình tích lũy tài sản, ông Chánh nhấn mạnh:
"Đừng vội mua gì cả, hãy dành trọn một năm để chuẩn bị."
Theo ông, cạm bẫy lớn nhất của tuổi trẻ là sự nôn nóng và hiệu ứng FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội). Thấy bạn bè mua nhà, bị môi giới thúc giục hay lo ngại đồng tiền mất giá, nhiều người vội vàng xuống tiền khi chưa thực sự hiểu bản chất của quyết định tài chính này.
Hậu quả là họ ký hợp đồng nhưng không nắm rõ tình trạng pháp lý của dự án, mơ hồ về cơ chế lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi hoặc không lường trước được các chi phí phát sinh sau khi nhận nhà.
Do đó, người trẻ cần ưu tiên giải quyết ba bài toán cốt lõi:
- Kỷ luật tiết kiệm để tích lũy tối thiểu 20-30% giá trị căn nhà làm vốn tự có.
- Trang bị kiến thức về pháp lý, hợp đồng và cơ chế lãi suất vay.
- Dành thời gian khảo sát thực tế để hiểu thị trường trước khi đưa ra quyết định.
Theo ông Chánh, một năm chuẩn bị kỹ lưỡng có thể giúp người trẻ tránh được những sai lầm tài chính mà đôi khi phải mất 5-10 năm mới có thể khắc phục."
Nguồn: Báo Dân trí, ngày 01/07/2026: Người trẻ mua nhà: Đừng để an cư thành gánh nặng tài chính
)
)