Lãi kép

Lãi kép (compound interest) là cách tính lãi trong đó tiền lãi của mỗi kỳ được cộng vào gốc, rồi những kỳ sau tiếp tục sinh lãi trên tổng đó. Dân gian gọi là “lãi mẹ đẻ lãi con”. Đây là một trong những cơ chế quan trọng nhất của giá trị thời gian của tiền.

Lãi đơn và lãi kép khác nhau thế nào?

Với lãi đơn, lãi chỉ được tính trên số tiền gốc ban đầu trong suốt thời gian. Với lãi kép, lãi được tính trên cả gốc lẫn phần lãi đã tích lũy. Theo thời gian, khoảng cách giữa hai cách tính ngày càng lớn, và đó là lý do lãi kép được xem là có “sức mạnh” đặc biệt.

Vì sao lãi kép quan trọng?

Lãi kép là nền tảng của tiết kiệm và đầu tư dài hạn. Thời gian càng dài và tái đầu tư càng đều, hiệu quả tích lũy càng rõ. Chính vì vậy, bắt đầu sớm thường có lợi hơn bắt đầu muộn với số tiền lớn hơn.

Các yếu tố ảnh hưởng

Số tiền gốc: Là khoản ban đầu được đầu tư hoặc gửi tiết kiệm. Gốc càng lớn, giá trị tích lũy càng cao với cùng một mức lãi và thời gian.

Lãi suất: Là tỷ lệ sinh lời mỗi kỳ. Lãi suất càng cao, tốc độ tích lũy càng nhanh, nhưng mức lãi cao thường đi kèm rủi ro cao hơn.

Tần suất ghép lãi: Là số lần lãi được nhập gốc trong một năm (theo năm, quý, tháng…). Ghép lãi càng thường xuyên, kết quả cuối kỳ càng lớn một chút.

Thời gian: Là yếu tố quyết định nhất. Hiệu ứng lãi kép tăng mạnh theo số năm, nên thời gian dài là lợi thế lớn của người tích lũy.

Công thức cơ bản

FV = P × (1 + r)^n

Trong đó P là tiền gốc, r là lãi suất mỗi kỳ và n là số kỳ.

Ví dụ minh họa

Giả sử đầu tư 100 triệu đồng với lãi suất 8%/năm (số minh họa). Sau 10 năm, theo lãi kép, khoản tiền đạt khoảng 100 × (1,08)^10 ≈ 215,9 triệu đồng. Nếu tính theo lãi đơn (chỉ 8% trên gốc mỗi năm), tổng chỉ là 100 + 80 = 180 triệu đồng. Phần chênh lệch gần 36 triệu đồng chính là đóng góp của lãi kép. Đây là số minh họa với giả định lãi suất cố định và tái đầu tư đều.

Mặt trái của lãi kép

Lãi kép cũng vận hành với các khoản nợ. Dư nợ thẻ tín dụng hay vay tiêu dùng lãi suất cao, nếu không trả đúng hạn, có thể phình to nhanh chóng do lãi chồng lãi. Hiểu lãi kép vì vậy giúp vừa tận dụng khi tích lũy, vừa cảnh giác khi vay.

Thuật ngữ liên quan: Lãi đơn · Giá trị thời gian của tiền · Giá trị tương lai · Lãi suất · Quy tắc 72 · Tái đầu tư

Tác giả: WikiMoney Team