Giá cổ phiếu tăng chưa chắc tốt: Hiểu Pump & Dump và Pump & Pump để đầu tư an toàn

Giá cổ phiếu tăng có nhiều nguyên nhân.
Hai trong số những nguyên nhân đó là Pump & Dump (Bơm và Xả) và Pump & Pump (Bơm và Bơm).

Nhiều nhà đầu tư chứng khoán Việt Nam đã quen thuộc với chiến thuật Pump & Dump (Bơm và Xả): tung tin, tạo giao dịch, đẩy giá lên cao rồi xả lên đầu các nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Nhưng thực tế còn tồn tại một kiểu bơm khác: Pump & Pump (Bơm và Bơm) — đẩy giá lên cao, cố gắng giữ giá và tiếp tục bơm thêm.

Hai chiến thuật này nhìn bề ngoài khá giống nhau (đều kéo giá lên mạnh), nhưng bản chất và hậu quả lại hoàn toàn khác nhau.

1) Pump & Dump (Bơm và Xả): Bài lừa kinh điển

Kịch bản Pump & Dump gồm các bước quen thuộc sau:

• “Họ” âm thầm gom hàng.

• Sau đó tung tin, tạo sóng, dùng lệnh ảo để đẩy giá tăng mạnh.

• Khi nhà đầu tư nhỏ lẻ FOMO lao vào, giá tăng vọt.

• “Họ” và những người ăn theo game bắt đầu xả hàng.

• Giá cổ phiếu rơi như nhánh phải của cây thông, người vào sau hốt trọn “hụi” cuối.

Đây chính là kiểu đẩy giá lên để xả hàng, kiếm lợi nhuận.

Bản chất: tạo hưng phấn giả tạo → bán ở giá cao → bỏ mặc thị trường sụp đổ.

Người hưởng lợi: nhóm tạo sóng và những người ăn theo game thoát kịp.
Người thiệt hại: nhà đầu tư nhỏ lẻ FOMO vào sau.

2) Pump & Pump (Bơm và Bơm): Mưu cầu lớn hơn

Những người thực hiện Pump & Pump liên tục đưa ra các thông tin tích cực về lợi nhuận, tăng trưởng hoặc tương lai tươi sáng, nhằm đẩy giá cổ phiếu lên và duy trì mặt bằng giá cao trong thời gian dài.

Một số động cơ phổ biến:

• Doanh nghiệp chuẩn bị phát hành riêng lẻ.

• Doanh nghiệp chuẩn bị phát hành ESOP.

• Doanh nghiệp sắp thực hiện M&A.

• Cần vốn hóa cao để vay ngân hàng.

• Muốn cải thiện hình ảnh với đối tác.

• Làm đẹp báo cáo.

• Sắp công bố dự án mới.

• Sắp có nhà đầu tư chiến lược tham gia.

Khi giá được kéo lên, “họ” sẽ tìm cách neo giá, không để rơi mạnh.

Tuy vậy, trong dài hạn:

• Rủi ro kéo dài hơn.

• Nhà đầu tư dễ bị ru ngủ: “Giá cao mà không rơi chắc là tốt”.

• Thanh khoản thấp tạo ảo giác “cổ phiếu khỏe”.

• Nếu giá trị không tăng theo và “họ” buông tay → giá sập nhanh và bất ngờ.

3) Hậu quả

Pump & Dump (Bơm và Xả) khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ FOMO cạn tiền và đau ngay lập tức.

Pump & Pump (Bơm và Bơm) thì phụ thuộc vào thực chất của doanh nghiệp:

• Nếu tương lai thực sự tốt, doanh nghiệp tạo ra giá trị xứng đáng với mức giá cao → nhà đầu tư hưởng lợi lớn.

• Nếu tương lai chỉ là “bánh vẽ”, doanh nghiệp không tạo ra giá trị tương ứng → giá sẽ rơi về mức cơ bản, thậm chí thấp hơn.

Nhà đầu tư vào sau lãnh “cú đắng” lớn hơn — đau chậm nhưng đau sâu.

4) Dấu hiệu nhận biết

Dấu hiệu Pump & Dump:

• Giá tăng rất nhanh, kèm thanh khoản bùng nổ.

• Xuất hiện nhiều tin tích cực, đôi khi rất vô lý.

• Lệnh “mồi” lớn, giá kéo mạnh, thậm chí trần nhiều phiên.

• Thanh khoản đạt đỉnh → giá quay đầu rơi mạnh.

Dấu hiệu Pump & Pump:

• Giá tăng nhanh hoặc tăng từ từ nhưng rất đều, bất chấp thị trường.

• Sau khi giá lên cao, thanh khoản giảm dần.

• Giá bị neo rất lâu ở vùng cao.

• Cứ chớm giảm là có lực đỡ.

• Tin tích cực xuất hiện liên tục.

5) Nhà đầu tư nên làm gì?

Đừng mua chỉ vì thấy giá tăng

• Giá tăng đi kèm tăng trưởng thực → ổn.

• Giá tăng đi kèm tin tích cực vô lý → rất không ổn.

Luôn quan sát thanh khoản

• Giá tăng nhưng thanh khoản không tăng → cực kỳ nguy hiểm.

• Giá neo quá lâu ở vùng cao → càng đáng lo hơn.

Phân tích doanh nghiệp
Nếu doanh nghiệp không có kết quả kinh doanh đủ tốt để back up cho giá, thì mọi sự tăng giá chỉ mang tính kỹ thuật.

6) Quy tắc vàng

Nơi nào giá tăng mạnh nhưng không rõ lý do, “bỏ qua” cũng là một quyết định đầu tư khôn ngoan.

Tác giả: WikiMoney team