Bốn Loại Nợ Bạn Cần Biết Để Quản Lý Tài Chính Cá Nhân.

Nhiều người thường nhầm lẫn về các loại nợ trong tài chính cá nhân. Trong bài viết này, tôi sẽ chia sẻ và giải thích rõ hơn về bốn nhóm nợ chính: Nợ cần tránh, Nợ cần giảm, Nợ đáng có và Nợ nên có. Hiểu rõ bản chất của từng loại nợ sẽ giúp bạn quản lý tài chính cá nhân hiệu quả hơn, tránh những cạm bẫy tài chính và hướng tới xây dựng sự giàu có bền vững.

1. Nợ Cần Tránh

Đây là loại nợ bạn nên cố gắng hết sức để tránh xa, bởi nó có thể “nhấn chìm” tài chính và khiến cuộc sống trở nên bất hạnh. Những khoản nợ này thường bắt nguồn từ các quyết định tài chính thiếu cân nhắc, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu không được kiểm soát.

1.1. Vay Nợ Để Bù Đắp Thu Nhập Trang Trải Cuộc Sống

Một số người rơi vào tình huống thu nhập hàng tháng không đủ để trang trải chi tiêu, và họ chọn cách vay nợ để bù đắp khoản thiếu hụt. Ví dụ, A có thu nhập 40 triệu đồng/tháng nhưng chi tiêu lên đến 50-60 triệu đồng/tháng. Giải pháp tốt nhất trong trường hợp này là A nên làm thêm giờ, tìm thêm việc làm thứ hai hoặc thứ ba để tăng thu nhập. Hoặc A phải tìm mọi cách giảm chi tiêu, đặc biệt là các khoản chi cho những nhu cầu “muốn”, tức là những thứ không thực sự cần thiết để duy trì cuộc sống.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người không áp dụng các giải pháp căn cơ này. Thay vào đó, họ chọn cách bán tài sản để bù đắp, dẫn đến việc tài sản dần cạn kiệt. Những người không có tài sản để bán thì lại vay nợ để bù đắp cho khoản thiếu hụt thường xuyên. Vấn đề nằm ở chỗ họ vay nợ nhưng không hề có kế hoạch trả nợ rõ ràng. Sau khi sử dụng hết số tiền vay, họ tiếp tục vay thêm để vừa trang trải thiếu hụt mới, vừa trả nợ cũ. Nợ mới chồng lên nợ cũ, lãi suất tích lũy ngày càng nhiều, khiến họ rơi vào vòng xoáy nợ nần không lối thoát.

Thậm chí, một số người còn cố gắng thoát khỏi tình trạng này bằng cách tham gia các hình thức đầu tư mạo hiểm với hy vọng lợi nhuận cao, như cá độ, đầu tư vàng, forex, hay chứng khoán phái sinh. Nhưng những hoạt động này thường mang rủi ro cực lớn, và thay vì giải quyết được vấn đề, họ lại càng lún sâu vào nợ nần.

Lời khuyên: Nếu thu nhập hàng tháng của bạn thấp hơn chi tiêu, đừng cố giữ sĩ diện bằng cách duy trì lối sống vượt quá khả năng. Hãy tìm mọi cách để tăng thu nhập, dù là làm thêm các công việc tay chân. Đồng thời, điều chỉnh lối sống để cắt giảm chi tiêu không cần thiết. Tuyệt đối không vay nợ để bù đắp khoản thâm hụt thường xuyên, vì điều này chỉ làm tình hình tài chính của bạn thêm tồi tệ.

1.2. Vay Tiền Với Lãi Suất Tính Theo Tuần Hoặc Ngày

Một số người, do hoàn cảnh khó khăn hoặc thiếu hiểu biết, vay các khoản nợ từ các ứng dụng (App) với lãi suất tính theo tuần hoặc ngày. Ví dụ, vay 2 triệu đồng nhưng phải trả 3,5 triệu đồng sau 7 ngày, tương đương với lãi suất 75%/tuần. Đây là mức lãi suất cực kỳ cao, gần như “cắt cổ”. Nếu bạn vay 2 triệu đồng và sau 1 tuần không trả được 3,5 triệu đồng, rồi lại tiếp tục vay để trả nợ, sau 2 tuần lại vay thêm, cứ thế kéo dài đến 52 tuần, số tiền nợ sẽ tăng lên một con số khổng lồ. Để hình dung, nếu lãi suất cứ tích lũy theo cấp số nhân như vậy trong 1 năm, ngay cả những tỷ phú giàu nhất thế giới cũng không đủ tài sản để trả nổi.

Những người dính vào các khoản vay lãi suất cao khủng khiếp này thường rơi vào cảnh tán gia bại sản, thậm chí có người tuyệt vọng đến mức tự tử. Nếu bạn hoặc người thân rơi vào tình trạng này, hãy nhanh chóng báo cáo với cơ quan chức năng để được hỗ trợ và bảo vệ.

2. Nợ Cần Giảm

Đây là những khoản nợ bạn nên nỗ lực giảm thiểu càng sớm càng tốt. Tốt nhất là trả hết chúng để tránh gánh nặng tài chính kéo dài trong tương lai.

2.1. Vay Tiêu Dùng Vay Mua Tiêu Sản

Bạn cần hiểu rằng các khoản vay tiêu dùng trả góp thường đi kèm với lãi suất thực tế rất cao, dao động từ 50% đến 90%/năm. Khi bạn vay trả góp để mua các sản phẩm như điện thoại xịn hay tivi đắt tiền, bạn đang dùng tiền của tương lai để phục vụ nhu cầu hiện tại với một cái giá vô cùng đắt đỏ. Nói cách khác, bạn tiêu trước số tiền mình chưa kiếm được và phải trả thêm một khoản lãi suất lớn, làm tăng tổng chi phí thực tế của món hàng. Trong khi đó, lãi suất tiền gửi ngân hàng chỉ khoảng 6%-8%/năm, và ngay cả khi đầu tư giỏi, bạn cũng chỉ đạt mức lợi nhuận 15%-20%/năm. Vậy mà bạn lại chấp nhận vay với lãi suất 50%-90%/năm chỉ để thỏa mãn nhu cầu mua sắm tức thời mà không cân nhắc kỹ chi phí thực sự.

Hãy cố gắng giảm thiểu việc vay tiêu dùng trả góp để mua những thứ không thực sự cần thiết. Thay vào đó, bạn nên tiết kiệm trước khi mua sắm, điều này sẽ giúp bạn tiết kiệm được một khoản tiền lớn và tránh gánh nặng nợ nần.

2.2. Sử Dụng Thẻ Tín Dụng Mà Không Trả Nợ Đúng Hạn

Thẻ tín dụng là một công cụ thanh toán tiện lợi, cho phép bạn “dùng trước, trả sau”. Tuy nhiên, nếu bạn không thanh toán dư nợ đúng hạn, bạn sẽ phải chịu lãi suất rất cao. Một khoản nợ nhỏ từ thẻ tín dụng có thể nhanh chóng trở thành gánh nặng lớn nếu bạn để nó kéo dài. Vì vậy, hãy luôn trả nợ thẻ tín dụng đúng hạn để tránh bị tính lãi suất cao và duy trì tình hình tài chính lành mạnh.